04:37
Mọi chi tiết quay đều sinh ra lực ly tâm. Lực này có phương trùng với bán kính tại vị trí khối lượng quay. Độ lớn của lực ly tâm: Fly tâm = m.v2 /r
Mọi chi tiết khi gia công đều khó mà đồng đều về khối lượng quanh tâm của nó. Như vậy trọng tâm của vật không thể trùng với tâm quay của nó. Do đó sẽ dẫn đến một lực ly tâm, kéo vật quay ra khỏi tâm quay và ổ đỡ, sẽ gây ra hiện tượng rung động, kêu ổ bi, phá hủy chi tiết quay.
Có hai kiểu cân bằng vật quay: cân bằng tĩnh và cân bằng động
Cân bằng tĩnh: cân bằng chi tiết trên một mặt phẳng quay
Cân bằng động: cân bằng chi tiết trên từ hai mặt phẳng quay trở lên.
Cân bằng tĩnh(bên trái) và Cân bằng động (bên phải).
Cân bằng động trên bánh xe ô tô:
Một bánh xe ô tô luôn tồn tại khối lượng mất cân bằng. Khi bánh xe quay, khối lượng này sinh ra lực ly tâm có xu hướng kéo bánh xe ra khỏi tâm quay.
Tác hại nếu không cân bằng động bánh xe:
- Xe sẽ mất ổn định khi chạy tốc độ cao: rung, lắc, bánh xe nhảy,…
- Các khớp cầu sẽ rơ nhão
- Tăng tải trọng động lên ổ bi bánh xe (bạc đạn bánh)
- Có thể gây biến dạng hoặc mòn các hệ thống rô-tuyn, thanh giằng,…
Để hạn chế lực ly tâm này, phải xác định vị trí và giá trị của khối lượng lệch tâm để phân bố lại khối lượng trên bánh xe, khi đó, cần thực hiện cân bằng động bánh xe
Cân bằng động bánh xe là phương pháp sử dụng khối lượng bù nhằm triệt tiêu tất cả những lực quán tính ly tâm gây ra trong quá trình hoạt động của lốp xe
Một số dòng máy cân bằng động bánh xe phổ biến hiện nay:
